1. هنگامی که روزه دار هستی ، خودت را به آخرت نزدیک ببین .

2. حالت تو هنگام روزه داری ، باید حالت خضوع و خشوع و شکستگی و خواری باشد و باید همانند بنده ای که از مولای خود ترسان است ، تو نیز در حالت خوف و ترس باشی .

3. دلت را از جمله عیب ها و باطنت را از هر حیله و مکری پاک ساز .

4. از هرچه جز خدا ، بیزاری و برائت بجوی .

5. هنگامی که روزه ای ، تنها خدا را ولی و سرپرست خود بدان و آنطوری که شایسته خداوندِ پیروز است ، از او بترس .

6. هنگام روزه داری ، روح و بدن خویش را ، به طور کامل در اختیار محبّت و ذکر خدا قرار بده .

7. جسم و جان خویش را برای عمل به اوامر و دستورات خدا و چیزهایی که تو را به سوی آنها دعوت و سفارشاتش ، آماده و مهیا ساز .

8. اعضای بدن خود را از انجام کارهای حرام ، که مخالف فرامین و دستورات الهی هستند ، بازدار ؛ مخصوصاً زبان را از خوردن سوگند راست و جدل نگاهدار .

حضرت علیه السلام در انتهای روایت فرمودند : « اگر به تمامی این موارد عمل کنی ، در حقیقت ، به تمام آن اعمالی که شایسته روزه دار است ، عمل کرده ای ، و هرچه قدر از این اعمالی که بازگو شد ، کم کنی ، از فضیلت و پاداش و ثواب روزه خود کاسته ای . »

سخن من این است به این سفارشات ، که از وظایف شخص روزه دار است ، نظری بیفکن و سپس در اثرات آن بیندیش . بدان و آگاه باش که اگر کسی خود را به قیامت نزدیک ببیند ، دل از دنیا کنده و تنها به تهیه توشه آخرت مشغول می گردد و نیز اگر کسی دلش شکست و حال تواضع و خواری در آن به وجود آمد ، تنها مایه دلخوشی و شادی اش ، خدا می شود و هرکس جسم و جانش خویش را برای خدا خوار و ذلیل گرداند ، و از هر چه جز اوست ، دوری و بیزاری جست ، روح و قلب و جسم و همه اعضای بدنش ، غرقه دریای ذکر و محبت خدا می گردد و او جزو روزه داران مقرب محسوب می شود . خدا را قسم می دهیم به حقّ مقرّبان درگاهش که اگر شده فقط یک روز ، روزه ای نصیب ما فرماید . ( المراقبات ، تالیف عارف كامل میرزا جواد آقا ملكی تبریزی )

 

 

مصباح الهدی

به نقل از وبلاگ كمال انساني و عروج ...

ترجمه سوره قدر: ما اين قرآن عظيم الشان را (كه رحمت واسع و حكمت جامع است) در شب قدر نازل كرديم و چه تو را به عظمت اين شب قدر آگاه تواند كرد، شب قدر (به مقام و مرتبه) از هزار ماه بهتر و بالاتر است در اين شب فرشتگان و روح (جبرئيل) به اذن خدا (بر مقام ولايت نبى و امام عصر (عج) از هر فرمان (و دستور الهى و سرنوشت مقدرات خلق را) نازل مى گردانند، اين شب، رحمت و سلامت و تهنيت است تا صبحگاه. (شهود) ((شب قدر)) يا ((ليلة القدر)) مشهورترين نام اين شب است.  اعمال شب قدر
مفسران درباره اينكه چرا اين شب را ((شب قدر)) گفته اند و ((قدر)) به چه معناست، سه معنا را انتخاب كرده اند:

1- قدر = شرف و منزلت
((مرحوم طبرسى)) گويد: ((از آن رو به اين شب، قدر گفته اند كه داراى شرف و پايه اى بلند و شانى عظيم است. مثل اينكه گويند: مرد داراى قدر؛ يعنى داراى شرف و منزلت. چنان چه قرآن مى فرمايد: ((و ما قدروا الله حق قدره))، يعنى عظمت و شأن خدا را آن گونه كه بايد به جا نياوردند. ((ابوبكر وراق)) گويد: ((لان من لم يكن ذا قدر اذا احياها صار ذاقدر))؛ آن شب را قدر ناميدند، از اين رو كه انسان ها با زنده داشتن آن به قدر و منزلت مى رسند. ديگران نيز گفته اند: شب قدر است، زيرا كارهاى خدايى را در آن شب پاداشى بزرگ و گران سنگ است. گروهى ديگر نيز گفته اند: شب قدر است، چون كتابى گرانبها بر پيامبرى بلند مرتبه و گرامى، براى امتى بلند پايه با دستان فرشته اى گرانقدر نازل شده است.(2) در قدر و منزلت شب قدر همين بس كه سوره مباركه (قدر) در شأن آن نازل شده است.

2- قدر = تنگی و ضيق
يكي از معانى (قدر) ضيق و تنگى است.
اين شب را از آن رو (قدر) گفته اند كه زمين به واسطه كثرت فرود فرشتگان در آن شب، تنگ مى شود. زمين در اين شب، سرشار از فرشتگانى است كه تا سپيده دم، هم صدا با زمينيان به احياى آن شب مى پردازند و به وظايف خويش مى رسند. در اين زمينه قرآن كريم مى فرمايد: (تنزل الملائكه و الروح فيها باذن ربهم من كل امر).

3- قدر = تقدير و اندازه گيرى
بسيارى از دانشمندان اين معنا را پذيرفته اند؛ چون در اين شب، همه چيز اندازه گيرى مى شود، به آن شب قدر گفته مى شود. از جمله مقدرات اين شب، سرنوشت افراد، جامعه، حوادث و پيش آمده، مانند جنگ، زلزله، پيروزى، شكست، سعادت و شقاوت و...است. در اين شب، سرنوشت افراد و جوامع و هر آنچه با سرنوشت انسان ها ارتباط دارد، بر اساس حكمت و مصلحت رقم مى خورد. (در او تقدير و تفصيل كنند؛ هر كار كه مشحون به حكمت است، نقص را بر او راه نبود و هر چه در آن سال خواهد بود از آجال و اقسام، در اين شب تقدير كنند). (3)
از حضرت امام رضا (ع)، روايت شده است كه:
(...يقدر فيها ما يكون فى السنه من خير او شر اومضره او منفعه او رزق او اجل و لذلك سميت ليلة القدر) (4)؛ اين شب را ليلة القدر ناميده اند، چون آنچه مربوط به سال است، از قبيل خوبى، بدى، زيان، سود، روزى (معيشت) و مرگ و ولادت در آن شب اندازه گيرى مى شود.
امام صادق(ع)، خطاب به (ابوبصير) فرمودند:
(يا ابا محمد، يكتب وفد الحاجه فى ليلة القدر و المنايا والبلايا و الارزاق و ما يكون الى مثلها فى قابل فاطلبها فى احدى وثلاث)؛ اى ابو محمد، در شب قدر حاجيان مشخص شده و پيشامدها و مرگ ها و روزیها و آنچه مربوط به آن سال است تا سال آينده (شب قدر ديگر) رقم مى خورد؛ پس آن را در شب بيست و يكم و بيست سوم ماه جستجو كن البته اينكه خداوند بر پايه حكمت و مصلحت، تقدير امور مى فرمايد، به شايستگى و ظرفيت و حال افراد و جوامع بستگى دارد.
قدر، باران رحمتى است كه در جويبار هر فرد و هر جمع به اندازه او جارى است. شخصيت افراد به گونه اى شكل گرفته كه بعضى از آنان توان پذيرش جريان رودى وسيع از رحمت و بركت قدر را دارند و برخى ديگر، زمينه كمترى براى جذب رحمت و عنايت دارند؛ برخى، هيچ گونه آمادگى ندارند تا آنجا كه زمينه وجودشان چون سنگى سخت و نفوذ ناپذير است. حقيقت شب قدر از نوع حقايق قرآنى است و همان طور كه قرآن شفا و درمان است، شب قدر نيز اين گونه است: (و ننزل من القرآن ما هو شفا و رحمه للمومنين و لا يزيد الظالمين الا خسارا). (5)

قرآن غذاى سالم روح انسان هاست. اين غذاى دلپذير براى روان سالم لذت بخش است. اما اگر كسى بيمار باشد، نه تنها از اين سفره رنگين دلپذير و غذاى شفابخش بهره اى نمى برد، بلكه براى او مايه آزردگى است. از اين رو، در قسمت دوم، آيه كريمه مى فرمايد: و همين قرآن براى ستمكاران مايه تباهى و زيان است. در شب قدر سرنوشت انسان ها بر اساس حكمت و مصلحت رقم مى خورد.

 

1- سوره قدر
2- مجمع البيان ، ج 10 ، ص 518.
3- تفسير منهج الصادقين ، ج 10، ص 303.
4- عيون اخبار الرض، ج 2 ، ص 116.
5- اسرإ ، آيه 82.

سعید بن جبیر می گوید از ابن عباس پرسیدم کسی رمضان را روزه بگیرد و حق آن را بشناسد، چه پاداشی دارد؟ او در جواب گفت : آماده شو ابن جبیر تا چیزی به تو بگویم که گوشهایت آن را نشنیده و بر دلت نگذشته است . خود را برای آنچه که از من پرسیدی فارغ ساز که آنچه پرسیدی علم اولین و آخرین است . سعید بن جبیر می گوید رفتم و فردا به هنگام طلوع فجر بسرعت خود را به او رسانیده ، نماز صبح را خواندم و مطلب را یاد آوری کردم . او به من رو کرده و گفت : آنچه را می گویم بشنو. از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمودند: اگر می دانستید در رمضان چه پاداشی برای شما نهفته است ، بیش از این شکر می کردید.
هنگامی که شب اول آن فرا رسید، خداوند حتما گناهان امتم را می بخشد، همه آنها را آشکار آن و پنهان آن را و دو هزار هزار درجه شما را بالا می برد و پنجاه شهر برای شما می سازد.
و در روز سوم خداوند در مقابل هر مویی که در بدنهای شماست ، گنبدی در بهشت از دری سفید که در بالای آن دوازده هزار خانه از نور و در پایین آن نیز دوازده هزار خانه از نور است و در هر خانه هزار تخت و بر هر تخت حوریه ای است ، عطا می نماید که در هر روز هزار فرشته ای هدیه ای به همراه دارد پیش شما می آیند.
و در روز چهارم خداوند در بهشت جاوید هفتاد هزار قصر به شما عطا می نماید که در هر قصر هفتاد هزار خانه وجود دارد و درهرخانه پنجاه هزار تخت است که بر هر تختی حوریه ای است ، در مقابل هر حوریه ای هزار دختر بچه خردسال است که لباس آنها بهتر از دنیا و آنچه در آن است ، می باشد.
در روز پنجم خداوند در جنه الماوی (نوعی از بهشت ) هزار شهر به شما عطا می کند که در هر شهر هفتاد هزار خانه و در هر خانه ای هفتاد هزار سفره غذا هست . و بر هر سفره هفتاد هزار کاسه است که در هر کاسه ای شصت هزار نوع غذا هست که هیچ کدام از آنها شبیه یکدیگر نیست .
در روز ششم خداوند صد هزار شهر در بهشت به شما عطا می کند که در هر شهری صد هزار خانه و در هر خانه ای صد هزار تخت از طلا هست که درازی هر تخت هزار ذراع است . بر هر تختی همسری از حورالین است که سی هزار زلف جلو پیشانی دارد که با در و یاقوت بافته شده است که هر زلفی را صد کنیز حمل می کنند.
در روز هفتم خداوند در جنه النعیم (بهشت نعمت ) ثواب چهل هزار شهید و چهل هزار صدیق را به شما عنایت می فرماید.
در روز هشتم خداوند مانند عمل شصت هزار عابد و شصت هزار زاهد را به شما عطا عنایت می نماید، به شما نیز عطا می فرماید.
در روز نهم خداوند آنچه را که به هزار عالم ، هزار معتکف وهزار جنگجوی در جبهه عنایت می نماید، به شما نیز عطا می فرماید.
در روز دهم هفتاد هزار حاجت شما را بر اورده نموده و خورشید، ماه ، ستارگان ، چهارپایان ، پرندگان هر سنگ و گلی و هر خشک وتری و ماهیهای دریاها و برگهای درختان برای شما استغفار می کنند.
در روز یازدهم ثواب چهار حج و چهار عمره را برای شما می نویسندکه هر حجی همراه با پیامبری از پیامبرآن و هر عمره ای همراه با صدیق یا شهیدی باشد.
در روز دوازهم گناهان شما را تبدیل به حسنات نموده و حسنات شما را دو چندآن ساخته و در مقابل هر حسنه ای یک هزار حسنه برای شما می نویسد.
در روز سیزدهم خداوند به عدد هر سنگ و گلی بین مکه و مدینه ، شفاعتی را به شما عطا می فرماید.
ر روز چهاردهم گویا آدم و نوح علیه السلام و بعد از آنها ابراهیم و موسی علیه السلام و بعد از آنها داود و سلیمان علیهما السلام را ملاقات کرد و با هر پیامبری دویست سال خدا را عبادت کرده اید.
در روز پانزدهم تمامی حاجتها (یا ده حاجت ) از حاجتهای دنیا و آخرت را بر آورده نموده آنچه را با حضرت ایوب علیه السلام عطا نموده به شما استغفار می کنند و در روز قیامت چهل نور به شما عطا می نماید، ده تا طرف راست ، ده تا طرف چپ ، ده تا روبرو و ده تا پشست سر.
در روز شانزدهم هنگامی که از قبر خارج شوید، شصت لباس به شما عطا می نماید که آنها را می پوشید و نیز شتری که سوار آن می شوید و پاره ابری برای شما می فرستد که در گرمای آن روز بر شما سایه می افکند.
هنگامی که روز هفدهم فرا رسد، خدای عزوجل می فرمایند: همانا و قطعاو محققا شما و پدرانتان را آمرزیده و سختیهای روز قیامت را از شما برداشتم .
هنگامی که روز هیجدهم فرا رسد، خدای تبارک و تعالی به جبرئیل ، میکائیل ، اسرافیل حمل کنندگان عرش و کرسی و کروبیان دستور می دهد که تا سال آینده برای امت محمد صلی الله علیه و آله استغفار نمایند و در روز قیامت ثواب جنگجویان اسلام در بدر را به شما عطا می فرماید.
هنگامی که روز بیستم فرا رسید، خداوند برای شما هفتاد هزار فرشته می فرستد که شما را از شر هر شیطان رانده شده ای حفظ نماید، در مقابل هر روزی که روزه می گیرند روزه صد سال برای شما می نویسد، بین شما و جهنم خندقی قرار می دهد، ثواب کسی را که تورات ، انجیل ، زبور و فرقان را تلاوت نموده است ، به شما عطا می فرماید، به تعداد هر پری که بر جبرئیل است ، عبادت یکسال را برای شما می نویسد، ثواب تسبیح عرش و کرسی
را برای شما نوشته و به شماره آیه ای از قرآن هزار حورالعین را به شما می دهد.
در روز بیست و یکم خداوند قبرهای شما را هزار فرسخ وسعت می بخشد و تاریکی و وحشت را از شما برداشته و قبرهای شما را مانند قبرهای شهدا و صورتهایتان را مانند صورت یوسف به یعقوب علیهم السلام می نماید.
در روز بیست و دوم خداوند همانگونه که فرشته مرگ را برای پیامبرآن می فرستد، او را برای شما می فرستند، ترس منکر و نکیر را از شما برداشته و شما را ازهم و غم دنیا و عذاب آخرت رهایی می دهد.
در روز بیست و سوم همراه با پیامبران ، صدیقین ، شهدا، صالحان از پل صراط می گذرید و گویا همه یتیمان امتم را سیر کرده و همه برهنگان امتم را پوشانده اید.
در روز بیست و چهارم از دنیا نمی روید، تا این که هر کدام از شما مکان خود را در بهشت ببنید و به هر کدام از شما ثواب هزار مریض و هزار غریب که در راه خدا (از وطن خود) خارج شده اند و ثواب آزاد کردن هزار بنده از فرزندان اسماعیل را عطا می نماید.
در روز بیست و پنجم خداوند در زیر عرش هزار گنبد سبز برای شما می سازد، که بر سر هر گنبد خیمه ای از نور است . خدای تبارک و تعالی می فرماید: ای امت محمد! من پروردگار شما و شما بندگان و کنیزآن من هستید. در سایه عرش من در این گنبدها بنشینید و بخورید و بیاشامید، گورایتان باد. هیچ ترسی نداشته و اندوهگین نخواهید شد. ای امت محمد! به عزت و جلالم سوگند قطعاو حتما بگونه ای شما را به بهشت می فرستم که اولین و آخرین از شما به شگفتی آیند و همانا و محققا بر سر هر کدام از شما هزار تاج از نور خواهم گذاشت و هر کدام از شما را بر شتری که از نور آفریده شده سوار خواهم کرد، شتری که افسار آن نیز از نور است و در این افسار هزار حلقه از طلاست ، در هر حلقه ای فرشته ای از فرشتگان ایستاده و هر فرشته میله ای از نور در دست دارد، و بدین شکل بدون حساب وارد بهشت می شوید.
هنگامی که روز بیست و ششم فرا رسد، خداوند با نظر رحمت به شما می نگرد و همه گناهانتان را می بخشد، مگر خونها و اموال ((حق الناس )) و در هر روز هفتاد بار خانه هایتان را از غیبت ، دروغ و تهمت پاک می نماید. هنگامی که روز بیست و هفتم فرا رسدت گویا هر مرد و زن ممنی را یاری کرده ، هفتاد هزار برهنه را پوشانده ، به هزار جنگجوی در جبهه خدمت کرده و هر کتابی را که خداوند بر پیامبرآن خود نازل نوده است ، قرائت کرده باشید.
در روز بیست و هشتم خداوند در بهشت جاوید صد هزار شهر از نور برای شما قرار می دهد، در جنت الماوی (نوعی بهشت ) صد هزار قصر از نقره ، در جنت العنعیم (بهشت نعمت ) صد هزار خانه از عنبر اشهب (نوعی عنبر خالص ) در جنت فردوس (نوعی از بهشت ) صد هزا شهر که در هر شهری هزار اتاق است ، در بهشت جاوید صد هزار منبر از مشک که درون هر منبری هزار خانه از زعفرآن و در هر خانه ای هزار تخت از در و یاقوت و بر هر تختی همسری از حورالعین هست ، به شما عطا می نماید.
هنگامی که روز بیست و نهم فرا رسد خداوند یک هزار هزار محله به شما عطا می کند که درون هر محله ای گنبد سفید است و در هر گنبدی تختی از کافور سفید که بر این تخت هزار رختخواب از سندس سبز است و بر هر رختخوابی حورالعین است که هفتاد هزار لباس پوشیده است ، هشتاد هزار زلف جلو پیشانی داشته و هر زلفی با در و یاقوت زینت شده است .
و در روز سیام خداوند در مقابل هر روزی که سپری کرده اید، ثواب هزار شهید و هزار صدیق را برای شما نوشته و عبادت پنجاه سال را برای شما می نویسد، در مقابل هر روز روزه روزه دو هزار روز را برای شما نوشته و بشماره آنچه که رود نیل می رویاند، درجات شما را بالا می برد و خلاصی از آتش و جواز عبور از پل صراط و ایمنی از عذاب را برای شما می نویسد، بهشت دری بنام ریان (سیراب ) دارد که تا روز قیامت باز نمی شود، آنگاه برای مردان و زنان روزه دار امت محمد صلی الله علیه و آله گشوده می شود. آنگاه ((رضوان )) خزانه دار بهشت ندا می دهد، ای امت محمد! به در ((ریان )) بیایید و بدین ترتیب ، امت من از این در وارد بهشت می شوند. اکنون اگر کسی در ماه رمضان آمرزیده نشود، در کدام ماه آمرزیده خواهد شد! هیچ نیرو و قدرتی نیست ، مگر از خدای بلند مرتبه و بزرگ .