نمونه اول
هروي، يكي از اصحاب امام رضا (ع) به امام عرض كرد: يابن رسول الله درباره بهشت و جهنم به من خبر بدهيد آيا آن دو هم اكنون خلق شده اند؟ امام (ع) فرمود:«آري ، رسول خدا زماني كه به معراج رفتند ، داخل بهشت شدند و جهنم را هم ديدند.عرض كردم: عده اي مي گويند: بهشت و جهنم مقدر هستند كه روزي آفريده شوند واكنون خلق نشده اند. امام فرمود: آنها از ما نيستند و ما هم از آنها نيستيم. كسي كه آفرينش (فعلي) بهشت و جهنم را انكار مي نمايد، همانا پيامبر خدا (ص) را انكار نموده و ما را تكذيب كرده و بر ولايت ما نيست و در آتش جهنم مخلد خواهد بود. امام به آيه اي از آيات قرآن استناد مي فرمايد:«هذه جهنم التي يكذب بهاالمجرمون يطوفون بينها و بين حميم آن»
(الرحمن/ 44)
«اين است آن جهنمي كه مجرمون تكذيبش مي كردند در حاليكه آنها بين آتش و آب جوشان دوزخ دور مي زنند.»
امام سپس به يكي از احاديث معراجيه اشاره كرده و از قول رسول خدا (ص) چنين مي فرمايد:« آنگاه كه مرا به آسمان بردند، جبرئيل دست مرا گرفت و مرا داخل بهشت نمود و رطب بهشتي به من داد و من هم آن را تناول نمودم ونطفه فاطمه (س) از آن ميوه بهشتي بسته شد. از اين جهت فاطمه حوراء انسيه (حوري باهويت انساني) است. هروقت كه مشتاق بوي بهشت مي شوم دخترم فاطمه را مي بويم.»
(بحار الانوار، ج 8 ، ص 119)

نمونه دوم
امام صادق (ع) فرمود:«خداوند كسي را نيافريد مگر اينكه در بهشت منزلي و در جهنم هم منزلي برايش خلق فرمود: پس هنگامي كه اهل بهشت را در بهشت واهل آتش را در آتش قرار داد منادي نداي مي دهد كه اي اهل بهشت! بياييد و آنها را بركنارآتش مي آورد و از منازل آنها در آتش پرده برمي دارد سپس به آنها گفته مي شود ، اين است آن منزلي كه در صورت عصيان پروردگارتان وارد آن مي شويد. سپس ندا مي دهند: اي اهل جهنم ، سرهايتان را بالاكنيد و منازلتان را در بهشت بنگريد. آنها سرهايشان را بالا مي كنند و منازلشان را در بهشت مي نگرند. پس به آنها گفته مي شود: اين است آن منازلي كه در صورت اطاعت پروردگارتان، داخل آن مي شديد... پس آنها (بهشتيان فعلي) ميراث شان (جهنم) را به جهنميان فعلي مي سپارند و جهنميان هم ميراث شان (بهشت) را به بهشتيان فعلي مي سپارند و اين است قول خداي عزوجل:«اولئك هم الوارثون الذين يرثون الفردوس هم فيها خالدون»
(بحار الانوار، ص 125-126)

نمونه سوم
رسول خدا(ص) فرمود:«آنگاه كه مرا به آسمان بردند، داخل بهشت شدم پس در آنجا ملائكي ديدم كه مشغول بنا هستند: خشتي از طلا وخشتي از نقره مي گذارند و گاهي هم از كار بازمي ايستند. به آنها گفتم:چرا گاهي مي گذاريد و گاهي از كار باز مي ايستيد؟ عرض كردند: منتظر مي مانيم تا مصالح برسد. گفتم: مصالح شما چيست؟ عرض كردند: قول مومن در دنيا (يعني) :«سبحان الله والحمدلله و لااله الا الله و الله اكبر» آنگاه كه مي گويد ما هم مشغول ساختن مي شويم و هنگامي كه نمي گويد ما هم كاري انجام نمي دهيم»
)بحار الانوار/ ص 124)

نمونه چهارم
رسول خدا(ص) فرمود:« در ليله الاسراء با ابراهيم (ع) برخورد نمودم و او به من گفت: به امتت امر كن كه تا مي توانند در بهشت درخت بكارند، زير زمين بهشت بسيار وسيع و خاكش بسيار پاكيزه است. گفتم: مقصود از نهادن درخت در بهشت چيست؟ گفت:«لاحو ل و لا قوه الا بالله

» ( بحارالانوار/ ص 149) 

                                    
همانطور كه ملاحظه مي شود بهشت و جهنم تجسم خود اعمال است كه لحظه به لحظه در حاق وجود آدمي كه متصل به ملكوت آفرينش است، ساخته و پرداخته مي شود و هر آن كه انسان بميرد از اين ساخته ها وتصاوير پرده برداري مي گردد:«يوم تبلي السرائر»
در ذيل نمونه اي از احاديثي كه زمين و آسمان را،مكان جهنم و بهشت معرفي مي كند، آورده مي شود:
ابن عباس مي گويد: دو تن از يهوديان برامير المومنين (ع) وارد شدند و سوالاتي مطرح ساختند من جمله: بهشت كجاست؟ جهنم كجاست؟ حضرت فرمود: بهشت در آسمان است و جهنم در زمين.
عرض كردند: مقصود از هفت (جهنم) چيست؟ فرمود: مقصود هفت باب جهنم است كه طبقه طبقه روي هم است. عرض كردند: مقصود از هشت (بهشت) چيست؟ فرمودند: هشت در بهشت. (بحار الانوار/ ص 128)
«لاتفتح لهم ابواب السماء و لايد خلون الجنه»(اعراف/ 40) و در مورد زميني بودن جهنم نيز به اين آيه استناد مي كند:«واذا البحار سجرت»
آنگاه كه درياها شعله ور مي شوند.
در آيات سوره تكوير مقدمه پيدايش جهنم و بهشت را تغييرات عمده در آسمانها و زمين معرفي مي كنند:« اذالشمس كورت و اذا النجوم انكدرت و اذالجبال سيرت...»
(تكوير/13)
اي رسول ما يادآور هنگامي كه آفتاب تابان تاريك شود و ستارگان آسمان تيره شوند و كوهها به حركت در آيند و شتران عشار (دو ماهه آبستن) را رها كنند و بدور افكنند و هنگامي كه وحوش به عرصه قيامت محشور شوند و هنگامي كه درياها (چون آتش) شعله ور گردند و هنگامي كه نفوس خلق همه باهم جنس خود در پيوندند و هنگامي كه دختران زنده بگور شده را باز پرسند كه آن بي گناهان را شما به چه جرم كشتيد؟ و هنگامي كه نامه اعمال خلق گشوده شود و هنگامي كه آسمان رااز جاي بركنند و هنگامي كه آتش دوزخ را سخت بيفروزند. و هنگامي كه بهشت را به اهلش نزديك سازند.